Resmî kayıtlar tek başına ortaklık sözleşmesini ispatlamaz; ancak destekleyici ve bazen belirleyici olabilir. Daha da önemlisi, kaydın bulunmaması çoğu dosyada aleyhe yorumlanmaktadır.
Hangi Kayıt Ne Kadar Değerli?
| Kayıt türü | Ortaklığı gösterme gücü | Yargı uygulamasındaki yeri |
| Tapu kaydı (müşterek mülkiyet) | İşin yürütüldüğü taşınmazın birlikte alınmış olması, ortaklık lehine güçlü destek | YHGK 2017/1768 kararında tanık beyanlarıyla birlikte esas alınmıştır |
| Vergi dairesi kaydı | Kaydın bulunmaması iddia aleyhine değerlendirilebilir | Bakırköy 1. ATM 2018/1318 kararında ret gerekçelerinden biri olmuştur |
| Ticaret sicili kaydı | Bildirim yapılmamış olması aleyhe gösterge | İstanbul Anadolu 9. ATM 2018/154 kararında ret gerekçesi olmuştur |
| Serbest meslek makbuzu / ödeme belgeleri | Tek başına yetersiz | İstanbul 14. ATM 2012/63 kararında yeterli görülmemiştir |
| Müşterek kira / işlem belgeleri | Takdiri, yardımcı delil | Üçüncü kişilere karşı etkili; iç ilişkide karine |
Kaydın Yokluğu Neden Aleyhe Sonuç Doğuruyor?
| YARGI KARARLARI Bakırköy 1. ATM (15.11.2021, E. 2018/1318, K. 2021/1094): Vergi dairesine müzekkere yazılmış, taraf beyanlarını içerir bir kaydın olmadığı anlaşılmış; bu sebeple adi ortaklık iddiasının ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. İstanbul 14. ATM (28.05.2018, E. 2012/63, K. 2018/629): Aylık ücret dışında serbest meslek makbuzları üzerinden ödeme yapılmış olması dahi, tek başına adi ortaklığın varlığına delil teşkil etmez. Yargıtay HGK (08.07.2020, E. 2017/1768, K. 2020/541): Hayvancılık işinin yürütüldüğü taşınmazın taraflarca müşterek olarak alınmış olduğu tapu kaydı ile sabittir (destekleyici delil). |
Sonuç: “kayıt dışı kalsın” tercihinin bedeli, ihtilaf çıktığında ödenmektedir. Önleyici adımlar için 10 altın kural yazımıza bakınız.
Üçüncü Kişiyseniz Kural Sizin Lehinize
| ÖZEL BİLGİ — Üçüncü Kişiler İçin Senetle İspat Sınırı Uygulanmaz Katı senetle ispat kuralı , ortaklar arasındaki uyuşmazlıklar içindir. Ortaklığa taraf olmayan üçüncü kişiler (tedarikçi, alacaklı, zarar gören) adi ortaklığın varlığını tanık, bilirkişi, fiilî karineler ve keşif dahil her türlü delille ispatlayabilir (HMK m. 240, m. 266). Pratik sonuç: Bir alacaklı, borçlusunun adi ortaklığın ortağı olduğunu tanıkla dahi ispatlayabilir; ama ortağın kendisi aynı ortaklığı ispatlarken senet aranır. |
Ayrıca dış ilişkide üçüncü kişilerle müşterek sözleşme imzalanması veya geniş yetkili vekâletname verilmesi, TBK m. 638 uyarınca müteselsil sorumluluk doğurabilir. Ancak bu, iç ilişkide her zaman eşit paylı bir ortaklık kurulduğu anlamına gelmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Ortaklığı vergi dairesine bildirmedik, davam düşer mi?
Düşmez; ancak kaydın yokluğu mahkemece aleyhe bir gösterge olarak değerlendirilebilir. Bu eksiği diğer delillerle telafi etmek gerekir.
Tapu kaydı tek kişinin üzerine, ortaklık ispatlanabilir mi?
Evet, mümkündür; özellikle taraflar yakın hısım ise iç ortaklık ilişkisi tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir.
