Elinizde yazılı sözleşme yoksa, delil başlangıcı yaratamadıysanız ve ticari defterlerden sonuç alamadıysanız geriye tek bir yol kalır: kesin yemin. Bu yol, hem davayı kurtarabilir hem de tek hamlede bitirebilir.
Yemin Ne Zaman Devreye Girer?
Yazılı sözleşmesi bulunmayan, delil başlangıcı yaratamayan ve ticari defterlerden sonuç alamayan davacının başvurabileceği en son ve kesin ispat aracı yemin teklifidir (HMK m. 225 vd.). İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi (09.05.2024, E. 2021/793, K. 2024/275) kararında yeminin kesin delil niteliğinde olduğu tespiti yapılmıştır.
Hatırlatılmaması Bozma Sebebidir
| DİKKAT — Meslektaşlar İçin Kritik Usul Kuralı Dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmışsa, mahkeme davacıya karşı tarafa yemin teklif etme hakkı olduğunu hatırlatmak zorundadır. Bu hakkı hatırlatmadan davayı ispat yokluğundan reddeden yerel mahkeme kararları bozulmaktadır. İstanbul BAM 3. HD (10.12.2024, E. 2024/531, K. 2024/3382): Davacı taraf dava dilekçesinde açıkça “yemin” deliline dayanmış olup, mahkemece davacıya yemin teklif hakkının hatırlatılmaması usul ve hukuka aykırıdır. |
“Sair Yasal Deliller” İbaresi Yeterli mi?
Yargıtay 3. HD (15.05.2013, E. 2013/4563, K. 2013/8172) kararında, dilekçedeki genel ibarenin dahi yemin deliline dayanma sayıldığı belirtilmiştir: davacılar dava dilekçelerinde “ve sair yasal delil” demek suretiyle yemin deliline de dayanmış olduklarından, davacılara davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
Yine de pratik tavsiye nettir: genel ibareye güvenmeyin, dilekçede “yemin” kelimesini açıkça yazın.
Yemin İki Ucu Keskin Bir Bıçaktır
Yemin teklif ettiğinizde, karşı taraf yemin ederse dava sona erer ve siz kaybedersiniz. Yargıtay 3. HD (30.06.2015, E. 2015/1918, K. 2015/12046) kararında, kesin delil niteliğindeki yemin sonucuna göre davanın reddedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
| Yemin teklifinden önce sorun | Neden? |
| Karşı tarafın ticari defterleri incelendi mi? | Kesin delil kaynağı olabilir |
| Delil başlangıcı yaratılabilir mi? | Tanık dinletme kapısını açar |
| İsticvap talebi değerlendirildi mi? | Cevapsızlık ikrar sayılır |
| Karşı tarafın karakteri/dosya tutumu nasıl? | Yemin edecek biri mi, çekinecek biri mi? |
Kısacası: yemini en son aşamada değerlendirin. Erken kullanılan yemin teklifi, kazanılabilecek bir davayı bitirebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yemin teklifinden vazgeçebilir miyim?
Yemin süreci usul hukukunda sıkı kurallara bağlıdır ve sonucu kesindir; bu nedenle teklif öncesi tüm alternatiflerin tüketilmesi gerekir. Sıralama için ispat stratejisi yazımıza bakınız.
Yemin dışında hiç delilim yoksa dava açmalı mıyım?
Dava açmadan önce elinizdeki belgelerin karşı taraftan çıkıp çıkmadığını değerlendirin. Ana rehberimizde tüm ispat araçlarını karşılaştırmalı olarak bulabilirsiniz.
