Bu, anlaşmalı boşanmada en çok merak edilen sorulardan biri: “Protokol sadece kâğıt mı, yoksa onunla icraya gidebilir miyim?” Cevap, protokolün mahkemece nasıl işleme alındığına bağlı.
| Kısa cevap Evet. Hâkim tarafından onaylanıp karara geçirilen anlaşmalı boşanma protokolü, ilam (mahkeme kararı) niteliğindedir. Bu nedenle protokole uymayan eşe karşı ilamlı icra takibi başlatabilirsiniz. |
“İlam niteliği” ne anlama gelir?
İlam, kesinleşmiş bir mahkeme kararıdır ve cebri icra gücüne sahiptir. Bir belge ilam niteliği kazandığında, artık karşı tarafın rızasını beklemeden devlet gücüyle (icra dairesi aracılığıyla) yerine getirilmesini isteyebilirsiniz. Onaylı protokol de bu güce kavuşur.
Protokol ne zaman ilam haline gelir?
1. Hâkimin onayı
TMK m. 184/5 uyarınca, boşanmanın ferî (ek) sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim onayı olmadan geçerli değildir. Hâkimin onayı, protokolü özel bir sözleşme olmaktan çıkarıp mahkeme kararına dönüştürür.
2. Karara aynen geçirilmesi (derci)
Protokolün ilamlı icraya elverişli olması için, içeriğinin gerekçeli karara açıkça yazılması önemlidir. Mahkemenin yalnızca “protokolün kabulüne” demesi, icra aşamasında tereddüt yaratabilir.
3. Kararın kesinleşmesi
İcra takibi başlatmak için kararın kesinleşmiş olması gerekir. Kesinleşme şerhi içeren karar örneği, takibin temel dayanağıdır.
Hangi takip yolu izlenir? İlamlı ve ilamsız takip farkı
| Özellik | İlamlı icra (sizin durumunuz) | İlamsız icra |
| Dayanak | Mahkeme kararı / onaylı protokol | Senet, fatura veya sözlü alacak |
| İtiraz takibi durdurur mu? | Hayır (kural olarak durmaz) | Evet, itiraz takibi durdurur |
| Konu | Para, mal teslimi, işin yapılması | Genellikle para alacakları |
| Avantaj | Hızlı ve güçlü; itirazla kolayca durmaz | Belge gerekmez ama itiraza açıktır |
“Atıf” sorunu: dikkat edilmesi gereken tuzak
Mahkeme, protokolü kararın içine yazmak yerine sadece “protokolün onaylanmasına” derse, bazı icra daireleri ve tapu müdürlükleri bu kararı yetersiz bulabilir. Bu nedenle, mümkünse protokol hükümlerinin hüküm fıkrasında net, infaza elverişli bir dille yer almasını talep etmek en sağlıklısıdır.
Özet
- Onaylı protokol ilam niteliğindedir; uymayan eşe ilamlı icra başlatılabilir.
- İcra için karar kesinleşmiş olmalıdır.
- Hüküm fıkrasının açık yazılması, ileride icra sorununu önler.
