Boşanmada en çok merak edilen konulardan biri yoksulluk nafakasının ne kadar süreceğidir. Bu yazıda yoksulluk nafakasının süresiz olup olmadığını, hangi hallerde kendiliğinden sona erdiğini ve hangi durumlarda mahkeme kararıyla kaldırılabileceğini Yargıtay kararları ışığında açıklıyoruz.
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşe, diğer eş tarafından mali gücü oranında ödenen nafakadır. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 175. maddesinde düzenlenmiştir. Bu nafakayı talep edebilmek için iki temel şart aranır:
- Kusur şartı: Nafaka isteyen eşin kusuru, diğer eşten daha ağır olmamalıdır.
- Yoksulluk şartı: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşülecek olması gerekir.
Yoksulluk Nafakası Süresiz mi?
Evet. Yasada yoksulluk nafakası “süresiz olarak” düzenlenmiştir. Yargıtay, hâkime nafakanın süresi konusunda bir takdir yetkisi tanınmadığını; yani “şu kadar yıl ödenir” şeklinde bir sınır konulamayacağını açıkça belirtmiştir. Şartları oluştuğunda nafaka, aşağıdaki sona erme veya kaldırma halleri gerçekleşene kadar devam eder.
| Önemli: “Süresiz” ifadesi “sonsuza kadar değişmez” anlamına gelmez. Tarafların ekonomik durumu değiştiğinde nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması her zaman ayrı bir dava ile istenebilir. |
Yoksulluk Nafakası Hangi Durumlarda Kesilir?
Yoksulluk nafakasının sona erme halleri TMK m. 176/3’te düzenlenmiştir. Bu haller, kendiliğinden sona eren ve mahkeme kararıyla kaldırılan haller olmak üzere ikiye ayrılır.
Kendiliğinden Sona Eren Haller
Bu durumlarda ayrıca dava açmaya gerek kalmadan nafaka yükümlülüğü hukuken sona erer:
- Nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi.
- Taraflardan birinin ölümü.
Mahkeme Kararıyla Kaldırılan Haller
Aşağıdaki hallerde nafaka, ödeyen tarafın açacağı bir dava ve mahkeme kararı ile kaldırılır:
- Evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi (başka biriyle birlikte) yaşama.
- Nafaka alan tarafın yoksulluğunun ortadan kalkması.
- Haysiyetsiz bir hayat sürülmesi.
Özet Tablo
| Durum | Sonuç | Dava Gerekir mi? |
| Alacaklı yeniden evlendi | Nafaka kendiliğinden kalkar | Hayır |
| Taraflardan biri öldü | Nafaka kendiliğinden kalkar | Hayır |
| Resmî nikâhsız birlikte yaşama | Mahkeme kararıyla kalkar | Evet |
| Yoksulluk ortadan kalktı | Mahkeme kararıyla kalkar | Evet |
| Haysiyetsiz hayat sürme | Mahkeme kararıyla kalkar | Evet |
Sıkça Sorulan Sorular
Yoksulluk nafakası ömür boyu mu ödenir?
Şartları devam ettiği sürece süresiz olarak ödenir; ancak sona erme veya kaldırma hallerinden biri gerçekleştiğinde son bulur.
Nafakayı alan kişi çalışmaya başlarsa nafaka kesilir mi?
Kişinin yoksulluğu tamamen ortadan kalkıyorsa, ödeyen taraf mahkemeye başvurarak nafakanın kaldırılmasını isteyebilir. Düzenli ve yeterli gelir bunun en önemli göstergesidir.
Az miktarda gelir nafakayı bitirir mi?
Asgari düzeyde, geçimi tek başına sağlamaya yetmeyen gelir tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmaz. Mahkeme, gelirin kişiyi gerçekten yoksulluktan çıkarıp çıkarmadığını değerlendirir.
